Khi kỹ sư đứng giữa tự ái và kiến thức

Các kỹ sư đi làm có rất nhiều câu chuyện. Nhưng ít khi ta ngồi xuống mà kể — vì nghề này vốn dạy ta giải quyết vấn đề, chứ không dạy ta nói về cảm xúc.

Tôi từng trải qua những tình huống thế này: một vấn đề kỹ thuật nảy sinh, liên quan trực tiếp đến chuyên môn, nhưng cách xử lý lại không được khéo léo cho lắm. Hậu quả là bị sếp khiển trách. Và rồi, thay vì nhìn thẳng vào lỗi chuyên môn để sửa, tâm trí tôi lại lạc sang một chỗ khác — tự ái về năng lực của chính mình.

Kiểu như: "mình bị chê, vậy là mình kém". Trong khi sự thật đơn giản hơn nhiều — chỉ là một quyết định chưa tối ưu, một khoảng trống kiến thức cần lấp, chứ không phải cả con người bị phủ nhận.

Tôi nhận ra: cái cảm giác ấy cần một ít thời gian để ngẫm lại. Không vội vàng phản bác, cũng không vội tự bào mòn. Chỉ là ngồi xuống, để nó trôi qua, rồi tách bạch hai thứ ra — cái sai ở chuyên môn (sữa được) và cái tự ái về năng lực (chẳng liên quan gì đến giá trị thật sự của mình).

Kinh nghiệm rút ra, với tôi, không phải là "lần sau phải khéo hơn" — câu đó thì ai cũng nói. Mà là: khi bị khiển trách, hãy để cái tôi lùi lại một nhịp, để chuyên môn lên tiếng trước. Sửa được lỗi kỹ thuật rồi, tự ái tự khắc lặng đi.

Viết ra đây không phải để than thở. Chỉ là một lát cắt thật — cho tôi, và có khi cho ai đó cùng ngành từng đứng ở cái góc ấy: giữa tự ái và kiến thức, và chẳng biết nên nghiêng về bên nào.